Brood uitdelen aan armen, juist in de vastentijd, is in Sittard al eeuwenoud. Uit die armenzorg groeide het krombroodrapen. Tot in het begin van de twintigste eeuw was het een gebruik in de familiekring: op halfvastenzondag, Laetare-zondag, verstopte de vader in alle vroegte krombroodjes in de eigen tuin. Wie geen tuin had, week uit naar de Kollenberg.
Na de Eerste Wereldoorlog raakte het gebruik langzaam in onbruik. Dat baarde een aantal Sittardenaren zorgen. In 1923 richtten Zef Cals en de heren Sampers sr. en Kleine het Krombroodrapencomité op, met één doel: de traditie mocht niet verloren gaan.
Met hulp van de Sittardse bakkers werden een paar duizend krombroodjes gebakken. Paard en wagen brachten ze op halfvastenzondag naar de Kollenberg, waar het comité ze bij de St. Rosakapel uitwierp, gevolgd door honderden kinderen.
De kinderen moesten de broodjes zoeken die, zoals hun verteld was, uit de hemel waren gevallen. Het oude gebruik in de familiekring
Een eeuw aan traditie
De belangrijkste momenten in de geschiedenis van het krombroodrapen.
-
15e eeuw
Brood voor de armen
In Sittard wordt in de vastentijd brood uitgedeeld aan armen. Uit die zorg groeit later het krombroodrapen.
-
1923
Het comité wordt opgericht
Zef Cals, Sampers sr. en Kleine richten het Krombroodrapencomité op. Met de Sittardse bakkers gaan voortaan duizenden broodjes per wagen naar de Kollenberg.
-
1940-1945
Stilte tijdens de oorlog
In de oorlogsjaren gaat het krombroodrapen niet door. Daarna wordt de traditie weer opgepakt.
-
Jaren '50
Heel Nederland kijkt mee
Landelijke kranten en het Polygoon-journaal besteden aandacht aan het rapen. Broodjes gaan naar de Koninklijke familie en naar wereldleiders als Kennedy, Chroesjtsjov, De Gaulle en Adenauer.
-
Eregasten
Samen met het comité gooien
Minister-presidenten, gouverneurs, bisschoppen en bekende Limburgers komen naar de Kollenberg om samen met het comité de krombroodjes uit te werpen.
-
2009
Een nieuwe weg
Het comité voegt activiteiten toe om meer publiek te trekken. Het rapen zelf blijft onaantastbaar: het is en blijft een kinderfeest.
-
2017
Immaterieel erfgoed
Het krombroodrapen wordt bijgeschreven in de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland.
-
2020-2021
Twee keer afgelast
Door corona gaat het krombroodrapen twee jaar niet door. In 2022 is het er weer.
-
2023
Honderd jaar comité
Het Krombroodrapencomité bestaat honderd jaar en viert dat met de stad.
-
2026
Het 103e krombroodrapen
Op zondag 15 maart 2026 dalen de krombroodjes weer neer op de Kollenberg. Een traditie die voortleeft.
Wat is een krombroodje?
Een krombroodje is een gekromd broodje, gebakken door Sittardse bakkers. De broodjes die we uitwerpen zijn uniek: je vindt ze alleen in Sittard.
Op halfvastenzondag worden ze 's ochtends in de St. Petruskerk gezegend. 's Middags gooien we ze vanaf de top van de Kollenberg naar de kinderen. Voor de allerkleinsten, en voor wie de berg niet op kan, gooien we ook aan de voet van de Kollenberg.
Het Gouden Broodje
Tussen de gewone krombroodjes gooien we ook het Gouden Broodje uit. Wie het vangt, wint een mooie prijs.
Dus ogen open op de Kollenberg: misschien landt hij wel bij jou.